Umowa zlecenie kusi elastycznością, ale komplikuje odpowiedź na proste pytanie: ile wychodzi na godzinę na rękę. Jedna stawka brutto może dawać zupełnie inne netto w zależności od wieku, statusu studenta, dobrowolnego chorobowego czy liczby umów. Poniżej konkrety: ile zostaje z typowych stawek brutto, przy realnych wariantach składek, bez ozdobników i bez gadania w kółko o tym samym.
Minimalna stawka godzinowa na umowie zlecenie w 2024 r. to 28,10 zł brutto. Poniższe wyliczenia są orientacyjne, ale bardzo bliskie temu, co pokaże kalkulator płacowy.
Umowa zlecenie a składki – od czego w ogóle zależy netto?
Umowa zlecenie może być obciążona składkami i podatkiem na kilka sposobów. To decyduje, ile zostaje z każdej złotówki brutto.
Kluczowe czynniki:
- wiek (poniżej / powyżej 26 lat),
- status studenta (student do 26 r.ż. ma specjalne zasady),
- czy to jedyne źródło dochodu (czyli czy od tej umowy trzeba płacić pełny ZUS),
- czy opłacane jest dobrowolne chorobowe,
- koszty uzyskania przychodu (standardowo 20%).
W praktyce dla większości osób pracujących “normalnie” na zleceniu (jedna główna umowa, brak statusu studenta, wiek > 26 lat) da się przyjąć orientacyjnie, że na rękę zostaje około 70–72% kwoty brutto. Dalej – rozbicie na konkrety.
Co pożera brutto na zleceniu – składki i podatek
Przy standardowej umowie zleceniu, która jest głównym tytułem do ubezpieczenia, po stronie zleceniobiorcy potrącane są:
- składka emerytalna – 9,76% brutto,
- składka rentowa – 1,5% brutto,
- składka chorobowa – 2,45% brutto (dobrowolna, ale często zaznaczana w umowie),
- składka zdrowotna – 9% podstawy po odjęciu powyższych składek,
- zaliczka na PIT – zwykle 12% podstawy po kosztach, z uwzględnieniem ulgi miesięcznej 300 zł (część kwoty wolnej 30 000 zł rocznie).
Sumarycznie same składki społeczne po stronie zleceniobiorcy (emerytalne, rentowe, chorobowe) to 13,71% brutto. Do tego dochodzi zdrowotne i zaliczka na podatek.
Dlatego z umowy zlecenia na pełnym ZUS, przy standardowych założeniach, realne netto często oscyluje w okolicy 70% brutto.
Konkrety: ile netto z typowych stawek brutto?
Poniższe wyliczenia zakładają:
- umowę zlecenie jako jedyny tytuł do ubezpieczeń,
- osobę powyżej 26 roku życia,
- pełny ZUS po stronie zleceniobiorcy (w tym chorobowe),
- standardowe 20% kosztów uzyskania przychodu,
- pracę ok. 160 godzin w miesiącu (pełny wymiar).
To daje bardzo zbliżone liczby do rzeczywistości – zaokrąglone do 1 grosza na godzinę.
25 zł brutto/h – ile netto na zleceniu?
Przy 25 zł brutto/h i 160 godzinach w miesiącu:
- brutto miesięczne: 4 000 zł,
- netto miesięczne: ok. 2 846 zł,
- netto na godzinę: ok. 17,79 zł/h.
Oznacza to, że z 25 zł brutto zostaje w kieszeni niecałe 18 zł. Dla wielu osób zaskoczeniem jest, jak duży procent zabierają składki i podatek – szczególnie gdy wcześniej miały do czynienia tylko z umową o pracę i “gołym” wynagrodzeniem miesięcznym.
30 zł brutto/h – ile netto?
Przy 30 zł brutto/h i tych samych założeniach:
- brutto miesięczne: 4 800 zł,
- netto miesięczne: ok. 3 407 zł,
- netto na godzinę: ok. 21,29 zł/h.
Czyli z 30 zł brutto realnie zostaje trochę ponad 21 zł na rękę. Procentowo to około 71–72% kwoty brutto.
40 zł brutto/h – ile netto?
Przy 40 zł brutto/h:
- brutto miesięczne: 6 400 zł,
- netto miesięczne: ok. 4 532 zł,
- netto na godzinę: ok. 28,32 zł/h.
Wraz ze wzrostem stawki brutto udział podatku procentowo lekko rośnie, więc odsetek netto z brutto delikatnie spada (z ok. 71,5% do ok. 70,8%), ale dla rozmów o stawkach godzinowych ten efekt jest mało odczuwalny.
Dla osoby powyżej 26 r.ż. na pełnym ZUS można spokojnie przyjąć, że netto to ok. 70–72% stawki brutto na zleceniu. To szybki przelicznik “w głowie” przed podpisaniem umowy.
Bez chorobowego, student, ulga dla młodych – jak to zmienia godzinówkę?
Te same stawki brutto dają inne netto, gdy zmienią się zasady składek i podatku.
Brak dobrowolnej składki chorobowej
Niewiele osób liczy to dokładnie, ale rezygnacja z chorobowego (o ile umowa na to pozwala) lekko podnosi kwotę netto.
Przy 30 zł brutto/h (4 800 zł brutto miesięcznie), bez chorobowego:
- netto miesięczne: ok. 3 503 zł,
- netto na godzinę: ok. 21,90 zł/h.
Różnica względem pełnego ZUS przy tej samej stawce (ok. 3 407 zł) to niecałe 100 zł miesięcznie, czyli około 0,60 zł na godzinę. Warto to wiedzieć, bo część osób spodziewa się tu większego “skoku” w górę.
Student do 26 lat na zleceniu
Tu robi się ciekawie. Student do 26 roku życia na zleceniu:
- nie płaci składek ZUS (społecznych ani zdrowotnej),
- najczęściej korzysta też ze zwolnienia z PIT (ulga dla młodych).
Efekt jest prosty:
Dla studenta do 26 r.ż. na typowej umowie zlecenia brutto = netto. 25 zł brutto/h to 25 zł na rękę, 30 zł brutto/h to 30 zł na rękę itd.
Dlatego stawki oferowane studentom często są pozornie niższe, bo obie strony wiedzą, że brutto “wpada” niemal w całości do kieszeni.
Osoba poniżej 26 lat, ale nie-student
Tu działa ulga dla młodych (zwolnienie z PIT), ale składki ZUS już tak ładnie nie znikają.
Przy 30 zł brutto/h, pełnym ZUS i wieku < 26 lat (bez statusu studenta):
- brutto miesięczne: 4 800 zł,
- składki społeczne i zdrowotne nadal są potrącane,
- brak zaliczki na PIT,
- netto miesięczne wychodzi ok. 3 769 zł,
- netto na godzinę: ok. 23,56 zł/h.
Czyli w porównaniu z osobą po 26 r.ż. przy tej samej stawce brutto różnica to około 2,30 zł na godzinę więcej na rękę.
Minimalna stawka godzinowa na zleceniu w 2024 – a ile to netto?
W 2024 roku minimalna stawka godzinowa na umowie zlecenie to 28,10 zł brutto.
Dla osoby powyżej 26 r.ż., na pełnym ZUS, daje to orientacyjnie:
- brutto miesięczne (160 h): ok. 4 496 zł,
- netto miesięczne: w okolicy 3 200–3 250 zł,
- netto na godzinę: ok. 20–20,30 zł/h.
To dobry punkt odniesienia: jeżeli oferta opiewa na np. 30 zł brutto/h na zleceniu dla osoby w tym profilu, realna różnica względem minimum to tylko około 1–1,5 zł na rękę za godzinę.
Jak samodzielnie oszacować netto z brutto na zleceniu?
Pełne wyliczenie zgodne z przepisami to sporo liczenia, ale do szybkich decyzji wystarczy prosty schemat w zależności od sytuacji:
- student do 26 lat: przyjmowane może być spokojnie brutto = netto,
- poniżej 26 lat, nie-student: netto ok. 78–82% brutto (brak PIT, są składki),
- powyżej 26 lat, pełny ZUS: netto ok. 70–72% brutto,
- powyżej 26 lat, bez chorobowego: netto ok. 71–73% brutto.
Przykładowo, przy stawce 35 zł brutto/h dla osoby na pełnym ZUS po 26 r.ż., można w głowie policzyć:
35 zł × 0,71 ≈ 24,85 zł na rękę.
To nie będzie co do złotówki, ale wystarczy, by ocenić, czy oferta jest warta zachodu w porównaniu z innymi propozycjami.
Na co uważać, negocjując stawkę na umowie zlecenie?
Przy rozmowie o pieniądzach na zleceniu lepiej dopytać o kilka konkretów zamiast zakładać, że “jakoś to będzie”. Warto jasno ustalić:
- czy stawka jest podawana jako brutto, czy netto,
- czy od umowy będą odprowadzane wszystkie składki ZUS (i które),
- czy będzie zaznaczone dobrowolne chorobowe,
- czy po stronie zleceniobiorcy istnieją inne tytuły do ubezpieczenia (np. etat, inna umowa zlecenie),
- czy firma zakłada status studenta / osoby do 26 lat, czy jest przygotowana na zmianę tego statusu w trakcie współpracy.
Świadomy zleceniobiorca nie pyta “ile brutto”, tylko od razu przelicza, ile to będzie na rękę w jego konkretnej sytuacji. I dopiero wtedy decyduje, czy gra jest warta świeczki.