5000 netto ile to brutto – kalkulator pensji krok po kroku

5000 zł na rękę wygląda konkretnie, ale przy podpisywaniu umowy nagle pada pytanie: „to ile to będzie brutto?”. Różnica kilku stówek w górę lub w dół potrafi zdecydować, czy oferta ma sens. Poniżej rozpisane jest to krok po kroku, na liczbach, według aktualnych zasad (2024). Po przeczytaniu można samodzielnie policzyć, ile brutto potrzeba, żeby dostać ok. 5000 zł netto – i co dokładnie wpływa na tę kwotę.

5000 netto ile to brutto – szybka odpowiedź

Dla typowej umowy o pracę w 2024 roku, przy założeniach:

  • pełen etat, jedna umowa o pracę,
  • standardowe koszty uzyskania przychodu 250 zł,
  • złożone oświadczenie PIT‑2 u pracodawcy,
  • brak PPK i innych potrąceń dobrowolnych,

żeby dostać 5000 zł netto, potrzeba ok. 6850 zł brutto.

Przy typowej umowie o pracę: 5000 zł netto ≈ 6850 zł brutto (rok 2024, PIT‑2, standardowe koszty uzyskania, bez PPK).

To przybliżenie, ale na tyle dokładne, że nadaje się do rozmów o wynagrodzeniu. Dalej wyjaśnienie, skąd dokładnie biorą się te liczby.

Podstawy: co zmienia kwotę netto przy tej samej pensji brutto

Kwota netto nie jest „tłumaczeniem” brutto 1:1. Dwie osoby z pensją 6850 brutto mogą dostać na konto różne kwoty. Decyduje o tym kilka elementów:

  • rodzaj umowy – umowa o pracę, zlecenie, B2B,
  • złożenie PIT‑2 – czy pracodawca stosuje miesięczną ulgę 300 zł,
  • koszty uzyskania przychodu (KUP) – zwykłe czy podwyższone,
  • uczestnictwo w PPK – potrącenia 2% + ewentualne dobrowolne,
  • inne składki/pracownicze pożyczki, komornik itp.

Dlatego przy temacie „5000 netto ile to brutto” zawsze trzeba ustalić: przy jakiej konfiguracji? W dalszej części za punkt odniesienia przyjęta jest najczęstsza w praktyce: pełny etat, jedna umowa, PIT‑2, zwykłe KUP, bez PPK.

Jak z 6850 brutto robi się około 5000 netto – rozpiska krok po kroku

Obliczenia pokazane są w drugą stronę: od przyjętej kwoty brutto ok. 6850 zł do netto. Dzięki temu widać dokładnie, co po kolei „zjada” pensję.

Krok 1: składki ZUS po stronie pracownika

Od kwoty brutto na umowie o pracę odliczane są obowiązkowe składki społeczne finansowane przez pracownika:

  • emerytalna – 9,76% brutto,
  • rentowa – 1,5% brutto,
  • chorobowa – 2,45% brutto.

Razem to 13,71% wynagrodzenia brutto.

Dla 6850 zł brutto wygląda to tak (liczby zaokrąglone do grosza):

  • składki społeczne łącznie: 6850 × 13,71% = ok. 938,24 zł,
  • podstawa do składki zdrowotnej: 6850 – 938,24 = 5911,76 zł.

Krok 2: składka zdrowotna 9%

Składka zdrowotna wynosi 9% od podstawy po odjęciu składek społecznych. W 2024 r. nie ma jej odliczenia od podatku przy umowie o pracę.

Dla rozpatrywanego wynagrodzenia:

  • składka zdrowotna: 5911,76 × 9% = ok. 532,06 zł.

Krok 3: podstawa opodatkowania i podatek PIT

Podatek liczony jest od:

brutto – składki społeczne – koszty uzyskania przychodu

Przy założeniu standardowych kosztów uzyskania przychodu 250 zł miesięcznie:

  • podstawa PIT: 6850 – 938,24 – 250 = 5661,76 zł.

W 2024 roku obowiązuje:

  • stawka 12% do 120 000 zł rocznie,
  • kwota zmniejszająca podatek 3600 zł rocznie, czyli 300 zł miesięcznie (przy złożonym PIT‑2).

Podatek liczony jest następująco:

  • podatek według stawki 12%: 5661,76 × 12% = ok. 679,41 zł,
  • po odjęciu 300 zł (PIT‑2): 679,41 – 300 = ok. 379,41 zł PIT do zapłaty.

Krok 4: obliczenie kwoty netto

Kwota na rękę to po prostu brutto pomniejszone o wszystkie składki i podatek:

netto = brutto – składki społeczne – składka zdrowotna – podatek PIT

Wstawiając liczby:

  • netto ≈ 6850 – 938,24 – 532,06 – 379,41 = ok. 5000,29 zł.

Przy zaokrągleniach stosowanych przez systemy kadrowo‑płacowe na pasku wypłaty pojawi się kwota w okolicach 5000 zł netto. Stąd uogólnienie:

Przy typowej konfiguracji umowy o pracę: 5000 zł na rękę wymaga ok. 6850 zł brutto.

Co zmienia złożenie PIT‑2 i koszty uzyskania przychodu

Ten sam poziom brutto może dać widocznie inną wypłatę netto tylko dlatego, że w jednym miejscu kadry mają PIT‑2, a w innym nie.

PIT‑2 – 300 zł, które realnie widać w portfelu

Formularz PIT‑2 pozwala pracodawcy co miesiąc pomniejszać zaliczkę na podatek o 300 zł

  • takie samo brutto,
  • te same składki ZUS,
  • ale podatek PIT wyższy o 300 zł,
  • czyli netto niższe o 300 zł.

Przykładowo, przy tych samych 6850 zł brutto, ale bez PIT‑2, kwota netto spadnie w okolice 4700 zł. Dlatego przy liczeniu „5000 netto ile to brutto” zawsze trzeba doprecyzować, czy uwzględniona jest ulga miesięczna.

Standardowe a podwyższone koszty uzyskania przychodu

Dla większości pracowników obowiązują standardowe KUP 250 zł. Podwyższone koszty (np. dojazd z innej miejscowości) to 300 zł miesięcznie.

Różnica 50 zł w KUP nie wywraca wyliczeń, ale:

  • minimalnie zmniejsza podatek,
  • delikatnie podnosi pensję netto.

Przy kwocie netto rzędu 5000 zł efekt będzie rzędu kilku złotych miesięcznie. Warto o tym pamiętać, ale nie ma potrzeby dopasowywania oferty pracy co do złotówki pod ten parametr.

PPK, ubezpieczenie grupowe i inne potrącenia – ukryte różnice

Gdy w dwóch firmach widnieje to samo brutto, a jedna wypłaca netto o kilkadziesiąt złotych mniej, zwykle w tle są dobrowolne potrącenia.

PPK – 2% + ewentualne nadwyżki

Pracownicze Plany Kapitałowe (PPK) to kolejny element, który zmienia odpowiedź na pytanie „ile brutto potrzeba na 5000 netto”. Składka po stronie pracownika to co najmniej:

  • 2% wynagrodzenia brutto (domyślnie),
  • czasem dodatkowa składka dobrowolna (do 2% brutto).

Dla 6850 zł brutto:

  • 2% PPK to 137 zł miesięcznie mniej na koncie,
  • czyli przy tym samym brutto maksymalna wypłata netto spada poniżej 4900 zł.

Jeżeli wymagana jest „goła” wypłata 5000 netto i jednocześnie pracownik ma być w PPK, brutto trzeba odpowiednio podnieść – zwykle o te kilkaset złotych.

Inne potrącenia, o których warto pamiętać

Na pasku wynagrodzeń mogą pojawić się też m.in.:

  • składki na ubezpieczenie grupowe,
  • dobrowolne ubezpieczenia dodatkowe,
  • raty pożyczek pracowniczych,
  • zajęcia komornicze.

Te elementy nie są częścią „kalkulatora brutto–netto” sensu stricto, ale realnie obniżają kwotę wpływającą na konto. Przy rozmowie o wynagrodzeniu warto jasno doprecyzować: czy chodzi o netto przed, czy po takich potrąceniach.

5000 netto na innych umowach: zlecenie i B2B

W wielu branżach kwota 5000 netto pojawia się nie tylko przy umowie o pracę. Przy umowie zleceniu czy B2B przeliczenie wygląda inaczej.

Umowa zlecenia

Na umowie zleceniu zasady są bardziej elastyczne, ale i tu można przybliżyć temat.

Przy typowym pełnoetatowym zleceniu:

  • również są naliczane składki ZUS (jeśli to jedyne źródło zatrudnienia),
  • składka zdrowotna również wynosi 9%,
  • brak jest kosztów uzyskania 250 zł jak przy umowie o pracę – tu zwykle liczy się je procentowo (np. 20%).

Efekt? Dla tej samej kwoty brutto netto bywa trochę inne niż na etacie, ale w pobliżu typowych widełek można przyjąć, że:

Przy „ozusowanej” umowie zleceniu, żeby dostać ok. 5000 zł netto, potrzeba zwykle brutto w okolicach 6800–7100 zł, w zależności od kosztów uzyskania i faktycznej konfiguracji składek.

Bez dokładnej umowy i parametrów (czy zleceniobiorca jest studentem, czy ma inną umowę o pracę itd.) nie da się wskazać jednej, precyzyjnej liczby jak przy klasycznym etacie.

B2B (działalność gospodarcza)

Przy B2B „netto” z rozmowy rekrutacyjnej to co innego niż przy umowie o pracę. Najczęściej oznacza:

  • przychód po odjęciu VAT (jeśli występuje),
  • ale przed zapłatą ZUS i podatku dochodowego.

Jeżeli rozmowa dotyczy 5000 „na rękę” na B2B w rozumieniu kwoty po wszystkich daninach, kalkulacja wymaga:

  • wyboru formy opodatkowania (skala, liniowy, ryczałt),
  • przyjęcia konkretnych kosztów działalności,
  • dolania pełnego ZUS (społeczne + zdrowotne) po stronie przedsiębiorcy.

W praktyce, przy B2B, żeby rzeczywiście zostało czyste 5000 zł miesięcznie, faktura musi być wyraźnie wyższa niż odpowiednik 6850 zł brutto z etatu, zwłaszcza przy pełnym ZUS i podatku liniowym.

Jak samodzielnie użyć „kalkulatora w głowie” przy rozmowie o pensji

Podczas rozmowy kwalifikacyjnej albo negocjacji wewnątrz firmy nie ma dostępu do pełnego kalkulatora kadrowego. Da się jednak użyć prostego schematu przybliżeń.

Praktyczne uproszczenia dla umowy o pracę

Dla pensji w okolicach średnich rynkowych (powiedzmy 4–10 tys. brutto) można przyjąć, że:

  • na rękę zostaje zwykle ok. 70–73% kwoty brutto,
  • czyli żeby zgarnąć 5000 netto, trzeba celować w „coś koło” 6800–7000 zł brutto.

Dla naszych wyliczeń:

  • 5000 / 6850 ≈ 73% – współczynnik mieści się w tym typowym przedziale.

W praktyce można zapamiętać prostą zależność:

Chcąc mieć 5000 zł netto na typowej umowie o pracę w 2024 r., warto celować w brutto ok. 6800–7000 zł, a bardziej precyzyjnie – ok. 6850 zł (PIT‑2, standardowe KUP, bez PPK).

Takie podejście sprawdza się do szybkiej oceny, czy propozycja wynagrodzenia w ogóle ma sens, zanim pojawi się dokładne wyliczenie z działu kadr.

Podsumowanie – na co zwrócić uwagę przy 5000 netto

Odpowiedź na pytanie „5000 netto ile to brutto” w 2024 r. dla umowy o pracę wygląda następująco:

  • przy typowej konfiguracji (PIT‑2, KUP 250 zł, brak PPK) jest to ok. 6850 zł brutto,
  • bez PIT‑2 – brutto musi być wyższe, albo na konto wpłynie ok. 300 zł mniej,
  • z PPK czy dodatkowymi ubezpieczeniami – brutto także trzeba podbić, jeśli ma zostać pełne 5000 zł na koncie.

Przy każdej rozmowie o pensji warto więc od razu doprecyzować:

  • jaki rodzaj umowy wchodzi w grę,
  • czy stosowane jest PIT‑2 i jakie są koszty uzyskania przychodu,
  • czy pracownik będzie objęty PPK i dodatkowymi potrąceniami.

Dopiero wtedy liczba „5000 na rękę” nabiera konkretnego znaczenia – i można sensownie negocjować brutto, zamiast strzelać w ciemno.